محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
232
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
رهبر ترساى غسّانى با رهاوردها و دلهاى پاك ، روى به سوى وى آوردند و يارى و پشتيبانى خويش را و - در صورتى كه دستور دهد - پيكار در كنار وى را به او پيشنهاد كردند . وى رهاوردهاى ايشان را پذيرفت و پيمان نامهاى براى آنان نوشت ؛ و عمر بن خطّاب نيز در روزگار خلافت خويش ، چنين كرد . اين ، پيمان نامهاى است از سوى محمّد بن عبد اللّه ( عليه السلام ) براى مردم نجران و ديگر پيروان آيين ترسايى در سراسر گيتى . اين پيماننامه از روى نوشتههايى كه پير منشأ ؟ ( 3 ) به سال دويست و شصت و پنج نزد حبيب راهب يافته ، نوشته شده است . آن راهب ، يادآور گشته است كه آن دفتر در ( كتبخانهء ) بيت الحكمه بوده و وى پيش از رهبانيّت خويش ، مسئوليت نگهدارى آن ( بيت الحكمه ) را به عهده داشته است . وى گفته است كه آن پيماننامه ، بر روى پوست گاوى كه با رنگ زرد ، رنگين گشته بود ، نوشته شده و نسخهء آن ، به مهر پيامبر اسلام ( عليه السلام ) نقش يافته بوده است : ( 1 ) به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر اين ، زنهار نامهاى است از سوى خدا و پيامبر وى براى ترسايانى كه بر آيين مردم نجران و يا بر يكى از مذاهب آيين ترسايى هستند . محمّد بن عبد اللّه فرستادهء خدا بر همهء مردم ، آن را به عنوان زنهار نامهاى از سوى خدا و پيامبر خدا براى ترسايان ، و سفارشى به مسلمانان پس از خود كه آن را فراگيرند و بشناسند و بدان ايمان داشته باشند و براى خويشتن نگاه دارند ، نوشته است . هيچ يك از فرمانروايان و هوا خواهان پادشاه و ديگران ، نمىتوانند آن را ناديده گيرند يا نوشتهء ديگرى را جايگزين آن سازند . نيز نجرانيان ، جز بر بنياد شرطهايى كه در اين نوشته از آنها ياد شده است ، هيچ گونه هزينهاى را از سوى مؤمنان نخواهند پذيرفت . هر كس اين پيمان را نگاه دارد و بر آن حرمت نهد و نسبت به محتواى آن پاى فشرد ، بر تعهّد خود استوار و نسبت به پيمان پيامبر خدا وفادار خواهد بود ؛ و هر كس آن را بشكند و به چيزى جز آن روى آورد و آن را دگرگون سازد ، بار گناه آن بر خود وى خواهد بود ؛ و به راستى كه چنين كسى در امانت خدا خيانت و بر او نافرمانى كرده و پيمانش را در هم شكسته و با پيامبر خدا به ستيز برخاسته و نزد خدا در شمار دروغگويان است . زيرا كه در دين خدا و سفارش مؤكّد وى ، پايدارى بر تعهد و پيمان واجب است . هر كس اين نوشته را ناديده گيرد ، بىگمان حرمت آن را در هم شكسته است ؛ و هر كس حرمت پيمان را نگاه ندارد ، از امانت به دور است و خداوند و مؤمنان درستكار ، از وى بيزار خواهند بود . ( 2 ) اما انگيزهاى كه [ به موجب آن ، ] ترسايان در پناه خدا و پيامبر خدا در آمدهاند ، حقّى است كه پيروان عيسى بر مسلمانان دارند و پيمان استوارى است كه اينان با صاحبان اين دعوت ( اسلامى ) بستهاند و رعايت و پشتيبانى و عمل كردن به آن و نگاهدارى و مراقبت از آن ، شايستهء همهء مسلمانان است . زيرا پيروان همهء اديان و كتب عتيق ، دشمن خدا و پيامبرش بودند ؛ و با وجود